عوارض دارو در بارداری

آیا برخورد با اشعه ایکس در بارداری خطرناک است ؟
بهمن ۷, ۱۳۹۶
حاملگی خارج از رحم
بهمن ۷, ۱۳۹۶

پزشکان تحت شرایط و بنا بر وضعیت جسمی داروهایی را به زنان باردارتجویز می‌کنند که در این راستا،با در نظر گرفتن پزشک،پرهیز از مصرف هر نوع دارو را باید کنار گذاشت و فقط به توصیه‌های پزشک متخصص عمل کرد.

متخصص خوب زنان مشهد

مصرف آنتی‌بیوتیک در بارداری

دسته دیگری از داروها که در این ایام مصرف می‌شوند «آنتی‌بیوتیک‌ها» هستند، انواع مختلفی از آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند طی زمان‌های مختلف بارداری،جنین را دچار عوارض خفیف و یا شدید کند.ولی در بسیاری از موارد،برای درمان عفونت‌ها،چاره‌ای جز تجویز آنتی‌بیوتیک به زن باردار نیست.تحقیقات نشان می‌دهد عفونت‌های لثه و دندان در زنان باردار،باعث بروز زایمان زودرس،پارگی زودرس کیسه آب و عوارض خطیر دیگری برای جنین و نوزاد می‌شود در صورتی که می‌توان عفونت لثه را با دوره کوتاهی از آنتی‌بیوتیک درمان کرد.

بنابر این،اصرار عدم مصرف دارو در این ایام، امری بیهوده تلقی می‌شود.«گاهی به دلیل تهوع‌های شدید بارداری، پزشک مجبور به تجویز دارو جهت جلوگیری از برخی مشکلات در خون می‌شود» این متخصص زنان و مامایی با اظهار این مطلب خاطرنشان می‌کند:مادران باید در نظر داشته باشند که به هنگام بروز بیماری در این ایام،پزشک معالج خود را از «هفته بارداری» مطلع سازند تا مشکلی برای وی و جنین به وجود نیاید.وی خفیف‌ترین عوارض مصرف آنتی‌بیوتیک در زن باردار را ایجاد آلرژی به این دارو در آینده کودک عنوان می‌کند و یادآور می‌شود،برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها همانند «تتراسایکلین» نیز می‌تواند جوانه‌های دندان جنین را تیره کند پس بهتر است تا آن‌جاکه ممکن است از تجویز این دارو خودداری شود و یا مادرانی که دارای بیماری‌های خونی هستند،نباید از آنتی‌بیوتیک‌های «سولفامید» ‌استفاده کنند، که مطمئنا پزشک معالج این جوانب را مدنظر خواهد داشت.

متخصص خوب زنان مشهد

شیمی‌ درمانی و بارداری

برخی از اوقات،زن باردار مجبور به استفاده از داروهای شیمی‌درمانی است چرا که با عدم مصرف این دارو،مادر از دست خواهد رفت.از آنجایی که سلامت جنین،نهفته در سلامت مادر است،بهتر است در این شرایط به توصیه‌های پزشک اهمیت بیشتری داد.

متخصص خوب زنان مشهد

مسکن‌ها

شایع‌ترین مصرف مسکن در دوران بارداری،استامینوفن است که طبق تحقیقات صورت گرفته،تاکنون عارضه‌ای از آن در انسان،گزارش نشده است.گاهی دردهای شدید،عوارض بیشتری نسبت به مصرف مسکن‌ها در پی خواهد داشت. در برخی موارد حاد،اگر زنی دچار «میوم رحمی» (غده خوش‌خیم)‌ باشد،طبق نظر پزشک،بیمار می‌تواند از استامینوفن‌های کدئین نیز مصرف کند.گاهی شاهد آن هستیم که مصرف بی‌رویه برخی از ویتامین‌ها در دوران بارداری،دارای اثرات سوء است، بنابراین مادران باید توجه داشته باشند که با مصرف بی‌رویه ویتامین، خود و جنین خود را به دردسر نیندازند.به گفته وی،پزشک می‌تواند با تجویز قرص فولیک اسید،آهن و دادن یک رژیم غذایی مناسب،بیمار خود را تحت کنترل داشته باشد.در غیر این صورت و مشاهده کمبود برخی از ویتامین‌ها و املاح،پزشک معالج اقدام به تجویز «ویتامین‌های مخصوص حاملگی» می‌کند.

مادران فست‌فودی

آمارها نشان می‌دهند که این روزها به دلیل اشتغال مادران،اغلب آنها از تغذیه صحیحی استفاده نمی‌کنند و جای میوه و سبزی در وعده‌های غذایی آنها خالی است که پزشکان با علم به این حقیقت، اقدام به تجویز برخی از داروهای مکمل برای آنان می‌کنند،ولی باید توجه داشت که مصرف غذاهای حاضری (فست‌فود)‌ به جز چاقی مادر و جنین،هیچ ثمری را به همراه نخواهد داشت و سکته‌های زودرس و بیماری دیابت را می‌توان از عوارض مادر و جنین چاق محسوب کرد و حتی گزارش شده است،دخترانی که در دوران حاملگی مادر خود،دچار چاقی بوده‌اند،بعدها در آینده بیشتر از سایرین دچار سرطان پستان شده‌اند. بیماران تیروئیدی باید آگاه باشند که مصرف دارو طی دوران بارداری،یکی از ملزومات آنهاست،چراکه ممکن است قطع دارو در این مرحله به قلب و چشم مادر صدمه وارد کند و یا احتمال زایمان زودرس را در آنها بیشتر کند.

متخصص خوب زنان مشهد

حال این سوال مطرح میشود که وقتی میگوییم دارویی برای حاملگی و جنین مضر است آیا در تمام طول بارداری باید ازمصرف این دارو اجتناب کرد؟

برای پاسخ به این سوال بهتر است ابتدا به این نکته اشاره کنیم که دوران بارداری شامل سه مرحله است :

. دوره قبل از لانه گزینی: دو هفته بعد از لقاح

. دوره رویانی:هفته ۲ تا ۸ بارداری

. دوره جنینی: هفته ۹ تا پایان بارداری

دوره قبل از لانه گزینی به نام دوره همه یا هیچ خوانده می شود.یعنی در این دوره اگر دارویی تراتوژن مصرف شود یا سبب مرگ جنین می شود یا اگر چنین پیامدی نداشته باشد جنین زنده خواهد ماند و دچار ناهنجاری دیگری نمی شود.بعبارت دیگر یا جنین میمیرد و یا زنده و سالم می ماند.پس اگر بعد از مصرف دارویی تراتوژن فرد متوجه بارداری شود در صورتی که جنین سقط نشود جای نگرانی دیگری نیست.

در طی ۸ هفته اول شکل گیری و تکامل اعضای جنینی شکل می گیرد بنابراین بحرانی ترین دوره از نظر ایجاد ناهنجای ساختمانی است. مثلا قسمت عمده تکامل قلب در ۵/۳ تا ۶ هفتگی است و در ۸ هفتگی به طور کامل شکل گرفته، داروهایی که باعث ناهنجاری قلبی می شوند، تنها در صورتی اثر گذار خواهند بود که طی این مدت مصرف شوند و چنانچه بعد از این دوره مصرف شوند تاثیر مخربی نخواهد داشت. بعنوان مثال داروی ایزوترتینوئین در صورت مصرف در سه ماهه اول موجب ناهنجاریهای عمده جنینی در سر و صورت، گوشها،شکاف کام و .. می شود و یا داروهای هورمونی مردانه حاوی آندروژنها و یا پروژسترونهای قوی از هفته ۷ تا ۱۲ جنینی موجب مردانه شدن ظاهر دستگاه تناسلی جنین دختر می شود.

متخصص خوب زنان مشهد

و همچنان توصیه میشود که حتما برای مصرف هرگونه دارو و یا حتی مواد غذایی خاصی، با پزشک مشورت کنید و تحت نظر ایشان اقدام به مصرف کنید.